La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 22

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search

Deuteronòmi[modifiché]

22[modifiché]

Rispeté la ròba ‘d tò pròssim[modifiché]

1S’it dovèisse adess-ne che ‘l beu o la feja ‘d tò frel Israelita a son përdusse, fà nen finta ‘d nen vëdd-lo[1]; pòrtje ti andaré a tò frel. 2Se col-lì a l’é nen tò vzin, o ti ‘t sas nen chi ch’a sìa ‘l padron ëd cola bes-cia, pòrt-la a ca toa e ch’a staga da ti fin tant che sò padron a ven-a pr’ artirela: quand ch’a ven dajëla ‘ndré. 3Fà l’istess s’it treuve l’aso, la vestimenta, o qualsëssìa còsa che tò frel a l’avèissa përdù e che ti ‘t l’abie trovala; fà nen finta ‘d nen. 4S’it vëdde l’aso o ‘l beu ‘d tò frel Israelita tombà an mes ëd la stra, fà nen finta ‘d nen vëdd-lo: giutje a butesse torna ‘n pé.

Vàire prescrission[modifiché]

5Na fomna a deuv pa butesse adòss ëd vëstì da òm, nì n’òm ëd vëstì da fomna, përché chi ch’a fà ‘d ròbe parèj a l’é n’abominassion pr’ ël Signor, tò Dé.

6S’ it ancapitèissa ‘d vëdde ‘n nì d’oslin për la stra, ch’a sìa an s’ n’erbo o për tèra, e a-i son ëd pipì o d’euv con la mare setà ‘nsima, pija pa la mare con ij cit. 7La mare lass-la andé e ti pija mach j’oslin. Fà sossì përchè tut at vada bin e ch’it abie na vita longa[2].

8Quand ch’it fabriche na ca, butje na ringhera tut dantorn ëd la trassa dëdzura për nen rend-te responsàbil[3] ëd la mòrt ëd chi ch’a podrìa robateie sota.

9Sëmna pa toa vigna con dë smens ëd géner diferent, dësnò l’archeuita antrega, sia dla smens ch’it piante che la produssion ëd la vigna, a na sarìa antamnà. 10Laura nen la tera con un beu e n’aso gioà ansema. 11Veste pa con ëd lingerìa ‘ntërsùa ‘d fij ‘d materiaj diferent, visadì metà ‘d lan-a e metà ‘d lin ansema. 12Fate quat ope ai quat canton ëd tò mantel, col ch’at serv për quatete.

Ëd lej riguard a la dignità dla fomna[modifiché]

13Se n’òm as maria con na fomna e, apress d’avèj cogiasse con chila, a l’arfuda[4] 14acusandla d’indecensa e a la dëscreditèissa an disend: “Mi i son maridame con ësta fomna, ma ‘nt ël moment ch’i son cogiame con chila, i l’hai trovà ch’a l’era pa vèrgin!”. 15An ës cas-sì, ël pare e la mare ‘d cola giovna a l’avran da porté le preuve dla verginità ‘d chila për ch’a sio esaminà da j’ansian dla sità a la pòrta. 16Ël pare dla giovna ch’a disa a j’ansian: “Mi i l’avìa daje mia fija da marié a st’òm e chiel a l’ha arfudala. 17Pì ‘d lòn, chiel a l’ha acusala d’indecensa an disend: ‘I l’hai pa trovà toa fija vergin! Nopà vardé-sì le marche dla verginità ‘d mia fija![5]”. Antlora a l’avrà da dësdobié ‘l linseul dëdnans a j’ansian dla sità. 18J’ansian ëd cola sità a deuvran ciapé ‘l prim òm e castighelo. 19A lo condaneran a paghé sent sicl d’argent an riparassion da deje al pare ‘d cola giovna, përchè ch’a l’ha rovinà l’arputassion ëd na vérgin israelita. Chila a restrà sèmper soa fomna e a la podrà mai pì arpudié për tut ël temp ëd soa vita. 20S’as treuva, contut, che l’acusa a l’era bin vera e che la giovna a l’era përdabon pa pì vèrgin, 21j’òm ëd cola sità a l’avran da porté cola giovna a la pòrta dla ca ‘d sò pare e a l’avran da fela meuire a prassà, përchè chila a l’ha comëttù na còsa detestabil an Israel[6] portandse tanme na bagassa damentre ch’a vivìa ant la ca midema ‘d sò pare. A l’é parèj ch’a venta ranché vìa ‘l mal da ‘n mes a ti.

22Se n’òm a l’é ciapà a cogiesse con la fomna maridà, tùit e doi a l’han da meuire, l’òm e la fomna. A l’é parèj ch’as ha da ranchesse via ‘l mal da Israel.

23Se na fija vèrgin a l’é ampromëssa e n’òm, an trovandla an sità, as cogia con chila, 24it l’has da porté tùit e doi a la pòrta ‘d cola sità e ch’a sio pijà a prassà fin-a ch’a meuiro: la fija përchè ch’a l’ha pa crijà ‘n ciamand d’agiut ant la sità, e l’òm përchè ch’a l’ha violà l’ampromëttùa ‘d sò prossim israelita. A l’é parèj ch’as ha da ranchesse via ‘l mal da Israel. 25Ma se l’òm a l’avèissa ‘ncontrà la fomna ampromëssa an campagna e, fasendje violensa, a fussa cogiasse con chila, mach l’òm a l’avrà da esse condanà a mòrt. 26Faje gnente a cola giovna: chila a l’ha comëttùe gnun-e colpe ch’a mérito la mòrt. Sto cas a l’é l’istess che se n’òm a tachèissa sò prossim e a lo massa, 27perchè l’òm a l’avìa trovala an campagna e bele s’a l’avèissa crijà gnun a l’avrìa podù rivé për deje d’agiut.

28Se n’òm a treuva na fija che ‘ncora a l’é nen ëstàita ampromëttùa, as la pija e as cogia con chila, e a ven-o dëscurvì, 29col òm a l’avrà da pagheje al pare ‘d cola giovna sinquanta sicl d’argent e chiel a l’avrà da maridesse con chila, përchè ch’a l’ha dzonorala; nì a la podrà pì arpudié për tuta soa vita.

30[7]N’òm a peudrà pa mariesse con na fomna ch’a sia stàita prima la fomna ‘d sò pare, përché lolì a porteria dzonor a sò pare.

Nòte[modifiché]

  1. O “stërm-te pa”.
  2. Costi vers a l’han da fé con la preservassion ëd le sors d’aliment për tante generassion d’Israelita. Apress ëd Génesi 3, l’umanità a podìa bin mangé ‘d carn, ma a l’avìa da pijesse varda contra la dëstrussion dla sors ëd la carn pr’ ël benefissi dle generassion a vnì. Le bestie sarvaje, pr’ ël pòpol ëd Nosgnor a l’ero ‘n don ëd protein-e. Tante ‘d régole precise ‘d costa sòrt a l’ero për mostré al pòpol ëd Nosgnor coma ch’a l’avìa da voleje bin, goerné e provëdde a soa sanità e chërsùa.
  3. O “che ti l’abie da vëdde vërsé ‘d sangh an toa ca”.
  4. Ch’a la veul pì nen.
  5. Ël linseul dla prima neuit ëd nòsse macià ‘d sangh.
  6. נְבָלָה (nvalah): quaicòsa ch’a pòrta ‘d pregiudissi al bon nòm dl’antrega comunità israelita.
  7. Dal vers 22:30 fin-a al vers 24:1, scond nòstra Bibia d’arferiment  i seguitoma na numerassion diferenta dal test ebràich.