La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 17

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search

1 Samuel[modifiché]

17[modifiché]

David e Golìa[modifiché]

1Ij Filisté a l'han fàit la mobilitassion ëd soe trope. A l'han concentraje a Socò 'd Giuda. Sò campament a l'era an tra Socò e Azecà, a Efes-Dammim. 2A l'han ëdcò mobilitasse Sàul e j'Israelita. A l'han drissà n'acampament ant la val dl'Alzin-a e a l'han pijà posission ëd front ai Filisté. 3Ij Filisté a ocupavo na colin-a e j'Israelita l'àutra, e an mes a-i era la val.

4Peui, dai rangh dij Filisté a l'é surtì në sfidant: a l'era àut pì che doi méter. A l'era Golìa 'd Gath. 5An sla testa a l'avìa n'elm ëd bronz e a portava 'n bust a maja 'd fer ch'a peisava sinquanta chilo. 6A l'avìa 'd gambere 'd bronz e a an sle spale, gropà, na lansa ch'a l'era 'dcò 'd bronz. 7La pertia 'd soa lansa a l'era coma 'l brass dël tlé 'd na tessiòira e la ponta 'd fer ch'a l'avìa a peisava da sola ses chilo. Dë 'dnans a chiel a marciava sò scudé.

8Golìa a l'é piantasse là 'n mes e a crijava 'nvers le trope d'Israel: "Përchè i seve nen surtì a combate? Mi i son un Filisté e vojàutri i seve mach dë s-ciav ëd Sàul. Troveve n'òm ch'a s'ancala a ven-e giù da mi a feme fòra, se mai a-i rivèissa (ma i lo chërdo propi nen)! 9Se col-lì am bat e am massa, nojàutri i saroma vòstri vassaj. Contut, s'i son mi a vagné e i lo masso, vojàutri i sareve nòstri vassaj[1] e i l'avreve da sogetéve a nojàutri. 10Anlora 'l Filisté a l'ha dit: "I dësfido le trope d'Israel. Ch'a ven-a un dij vòstri e ch'as bata contra mi!". 11Quand che Sàul e tùit j'Israelita a l'han sentù ste paròle dël Filisté, a l'han comensà a tërmolé coma 'd feuje.

12Ora David a l'era 'n fieul d'un efraitita 'd Betlem ch'as ciamava Jessé e ch'a l'avìa eut fieuj. Ai di 'd Sàul cost'òm a l'era vej e na përson-a 'd riguard. 13Ij tre fieuj grand ëd Jessé a l'ero 'ndàit a la guèra a j'ordin ëd Sàul. As ciamavo Eliab, ël prim nà, Abinadab, ël second, e Shimé, ël ters. 14David a l'era 'l pì pcit. I tre pì grand a j'ero anrolasse al séguit ëd Sàul. 15David a 'ndasìa e venìa da la ca 'd Sàul a Betlem, përché a l'avìa 'dcò da pasturé jë strop ëd sò pare.

16Antramentre, për quaranta di, ël Filisté as piantava là 'n mes, matin e sèira, a galëzzesse ëd front a l'armada dj'Israelita. 17Jessé a l'ha dit a sò fieul David: "Ciapa sto sach ëd grand rostì e ste doe miche 'd pan e va 'n pressa a porteje ai tò frej ch'a stan al campament. 18Coste des forme 'd formagg, peui, portje al comandant. Serca 'd savèj coma ch'a stan ij tò doi frej e torna con ëd neuve sicure. 19Sàul a l'é con lor e con tute le trope d'Israel ant la val dl'Alzin-a ch'a combato contra ij Filisté”.

20Anlora David a l'é levasse 'd matin prest, a l'ha afidà lë strop a quajdun ch'a lo guernèissa, a l'ha carià tut e a l'é partì tal coma Jessé a l'avìa dije. Quand ch'a l'é rivà al campament, le trope a j'ero 'n camin ëd butesse an formassion ëd bataja e a dé 'l crij ëd guèra. 21Le file dj'israelita e dij Filisté a son posisionasse l'un-a 'n facia a l'àutra. 22David a l'ha dëscarià lòn ch'a portava, a l'ha dalo 'nt le man dl'ufissial dj'arfor-niment e a l'é corù 'nt ij rangh ëd l'armada për vëdde coma ch'a stasìo[2] ij sò frej. 23Antramentre ch'a parlava con lor, a l'é vnù anans da le file dij Filisté col ësfidant ch'as ciamava Golìa, ël Filisté 'd Gath, e a l'é butasse a fé col dëscors ëd dësfida ch'a fasìa tùit ij di. David a l'ha sentulo. 24Tùit j'Israelita, quand ch'a l'é comparì col òm a l'han comensà a artiresse da la pàu.

25N'Israelita a l'ha dit: "Vëddes-to col òm ch'a ven anans? A ven fòra tùit ij di për dësfidé Israel. Se 'l rè a treuva quajdun ch'a sia bon a batlo e a masselo, a lo quaterìa 'd richësse, a-j darìa da marié soa fija e a concedrìa a la famija 'd col-lì ëd grand privilegi an Israel[3]".

26Anlora David a l'ha ciamaje a coj òm ch'a l'ero lì davzin: "Diseme 'n pò lòn ch'a podria vagné l'òm ch'a massa sto Filisté e ch'a libera Israel da st'umiliassion-sì"[4]. 27Coj soldà a l'han arpetuje lòn che già a l'avio dije: "A faran sossì e sossì a col ch'a lo bat".

28Eliab, un dij sò frej grand, quand ch'a l'ha sentì che David a parlava con ij soldà, a l'é 'nrabiasse e a l'ha dije a David: "Përchè it ses-to vnù ambelessì? A chi l'has-to lassaje cole pòche feje ch'it dovìe guerné 'nt ël desert? It conòsso pro. Ti 't ses un pretensios pien ëd grame intension. Ti 't veule mach vëdde la bataja coma s'a fussa në spetàcol!".

29David a l'ha rësponduje: "Còsa l'hai-ne mai fàit adess? I l'hai mach fàit na domanda!"[5]. 30Peui a l'é virasse da coj ch'a l'avìa davzin anvers a quajdun d'àutr e a l'ha ciamaje l'istess. Tuti a dasìo l'istessa rispòsta dij prim. 31Ora, quajdun a l'ha sentì lòn che David a disìa e a l'ha falo savèj a Sàul, e parèj Sàul a l'ha mandalo a ciamé.

32David a l'ha dit a Sàul: "Perd-te nen ëd coragi për cost Filisté. I andrai mi, tò servitor, a loté contra chiel!". 33Contut, Sàul a l'ha responduje: "Fame nen rije; a-i é gnun-a manera che ti 't podries loté contra sto filisté. Ti 't ses mach un fiolin, e chiel a l'é dusà a combate da quand ch'a l'era giovo".

34Anlora David a l'ha replicà: "I l'hai sèmper guernà le feje e le crave 'd mè pare. Quand ch'a rivava 'n leon o 'n ors për ciapesse n'agnel da lë strop, 35i-j corìa dré con un baròt e i j 'mbrancavo la pijàita da la boca. E se la bestia a s'arvirava contra mi, mi i lo ciapava për la caviera, a i-j dasìo 'd baròta, e i lo massava. 36I l'hai fàit parèj sia a d'ors che a 'd leon, e i farai l'istess ëdcò a cost pagan[6] Filisté, përchè chiel a l'ha dësfidà j'armade dël Dé ch'a viv! 37Ël Signor ch'a l'ha salvame da d'ors e da 'd leon, am salverà 'dcò da cost Filisté!". Anlora Sàul a l'ha dije: "Va bin, fà parèj, và, e che Nosgnor a sia con ti!".

38Sàul a l'ha daje soa armura: n'elm ëd bronz e 'n bust a maja 'd fer. 39Dzora a l'armura, David a l'ha gropasse a la vita la spa. Contut, quand ch'a l'ha provà 'd bogesse, a podìa nen felo, përchè a l'era nen dusà a tut lòn. Anlora a l'ha dit a Sàul: "Con tuta sta framenta adòss, i podrìa gnanca marcé. I na son nen costumà". Parèj, David a l'é dësvestisse da l'armura. 40A l'ha ciapà sò baston, a l'ha cheujì dal torent sinch pere bin seulie, a l'ha ficaje 'nt soa bisaca da bërgé e, con soa franda an man, a l'é andàit anans anvers ël Filisté.

41Ël Filisté, ch'a-j marciava anans lë scudé, a s'avzinava a David. 42Quand che 'l Filisté a l'ha vardà bin David, a l'ha butasse a rije e a feje 'd schergne, përché David a l'era mach un fiolin smìngol con ij cavèj ross. 43Ël Filisté a l'ha dije: "Penses-to ch'i sia 'n can, ch'it ven-e contra mi con dij baston?". Parèj 'l Filisté a l'ha comensà a maledì David an nòm dij sò dé. 44Peui a l'ha dije: "Ven sì parèj ch'i daga toa carn da mangé a j'osej dël cel e a le bestie sarvaje".

45David a l'ha rësponduje: "Ti 't ven-e contra mi con la spa, la lansa e lë zavelòt, ma i ven-o contra ti an nòm dël Signor ëd l'univers, ël Dé dj'armade d'Israel, che ti 't l'has ofenduje. 46An cost di medésim ël Signor at farà tombé 'n mie man, it masserai e it tajerai la testa. An cost di medésim i darai da mangé a j'osej dël cel e a le bestie sarvaje ij cadàver ëd l'armada dij Filisté, e tut ël pais a savrà che Israel a l'ha 'n Dé ch'a lo guerna. 47Tuti coj ch'a son sì a vëdran ch' ël Signor a salva Sò pòpol, nen për ël mojen ëd la spa o dla lansa. Costa-sì a l'é bataja dël Signor e a sarà Chiel a fé tombé vojàutri an nòstre man".

48Antramentre che Golìa a vënìa anans për tachelo, David a l'é corù an pressa anvers ël Filisté, 49David a l'ha ficà la man ant soa borsa, a l'ha tirane fòra na pera e, con la franda, a l'ha flancajla contra e parèj a l'ha centrà 'l Filisté bele 'n mes la front. La pera a l'é intraje 'nt la testa e chiel a l'é cascà con la facia a tèra.

50A l'é parèj che David a l'é rivà a bate 'l Filisté mach con na franda e na pera. A l'ha centralo e a l'ha massalo: a l'avìa gnanca na spa! 51Peui David a l'ha argionzulo là dova ch'a l'era, a l'ha tiraje fòra la spa ch'a l'avìa 'nt ël feuder e a l'ha dovrala për tajeje la testa. Quand che ij Filisté a l'han vëddù che 'l pì vajant dij sò gueriè a l'era mòrt, a son dass-la a gambe.

52Peui j'òm d'israel e 'd Giuda a l'han dàit ël crij 'd guèra e a l'han comensà a core apress ai Filisté fin-a a rivé a Gath e fin-a a le pòrte d'Ecron. Për tuta la stra ch'a va da Siaràim, fin-a a Gath e fin-a a Ecron, a son staie parèj pien ëd cadàver, coj dij Filisté. 53Anlora l'armada d'Israel a l'é artornà e a l'ha butà a sach ël campament dij Filisté. 54David a l'ha ciapà la testa dël Filisté e a l'ha portala a Gerusalem, ma a l'ha butà tute j'arme 'd Golìa an soa tenda.

55Ora, mentre ch'a vardava David ch'a sortìa për batse contra 'l Filisté, Sàul a l'avìa ciamaje a Abner, ël general an cap ëd l'armeja: "Abner, ëd chi a l'é fieul col giovo?". Abner a l'ha rësponduje: "I l'hai gnun-a idèja. I lo sai pròpi nen, òh rè!"[7]. 56Contut, ël rè a l'ha 'nsistù e a l'ha dije: "Serca 'd savèj 'd chi ch'a l'é fieul col giovo!".

57A l'é parèj che quand che David a l'é 'rtornà da massé 'l Filisté, Abner a l'ha presentalo a Sàul, che David a l'avìa ancora la testa dël Filisté an man". 58Sàul a l'ha ciamaje: "Ëd chi ses-to fieul, giovnòt?" David a l'ha rësponduje: "I son fieul ëd tò servitor Jessé, ëd Betlem".

Nòte[modifiché]

  1. O "servitor", "s-ciav".
  2. O "për dé 'l salùt".
  3. O "a dovrìa mai pì paghé 'd taje".
  4. O "ch'a gava dai pé a Israel sta vërgògna?".
  5. O "peuss-ne gnanca pì parlé?".
  6. O "sensa circoncision".
  7. O "Lolì a l'é tant sicur coma ch'it vive".