Armand Motura/Ël cioché dla val

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search

Artorn a la Tàula


Stémber 1947

O bel cioché dla Val, mi torno ancora;
pare d’un pelegrin, rifon mè viagi
për ritroveve, vej compagn d’anlora,
quandi ch’i salutave ël mè passagi
con la vos ëd le ciòche, alegra e trista,
mùsica ‘d pas an mes a col tapagi.
‘D vòlte am bastava mach la vòstra vista
Për buteme ‘nt ël cheur un po’ ‘d coragi.

I-i seve ancora tuti, vey amis,
dai cupolin bin fàit a ponta ‘d lansa;
con vòstre fnestre bleuve iv drisse gris
an mes ai camp, che a son color speransa
anche adess che an sij pin l’ha già fiocà,
e già ‘l frasso a l’é ross, e l’è già dura
la tèra, e as resta volonté antëcà,
e a seurt pì nen la bestia a la pastura.

Soma squasi ant l'invern. Lassù la «bianca»
l'é cià calà, l'ha 'nfarinà le ponte.
Mi veuj fé prest prima che 'l temp am manca,
mi veuj arvëdve tuti për che im conte
vòstra passion ant le giornà dla guèra,
quandi che a j'ero ij bòt dl'avemarìa
làcrime 'd compassion për nòstra tèra
e për ij fieuj pì bon che a j'ero via.

«Bònjou»! Mia bela Val! Già Susa am manda
un bel salut dal gran cioché 'd sò dòm.
L'eco gentil dal bass am lo rimanda
e 'l son dle ciòche as mës-cia a la vos dl'òm.
Ma, pì an sù che San Giust, pompos e bel,
an mes ai pin a smija che a m'invita
ël cioché 'd San Fransesch che, poverel,
am canta: «Resta, sì a j'é 'l bin dla vita».

Ma mi peus nen fërmeme, am toca andé:
j'é ij cit che a speto, j'é 'l travaj che a possa.
Oh, lo sai pro, che bel l'é riposé
scotand arbate st'ora tanto dossa!
E longh mia stra 'dcò d'àutri a m'ofriran
un pòch ëd sosta e tanta poesìa,
ma mi, parej dij maminant che a van,
devo sempre marcé, sempre andé via.

Così mi salutrai mach con la man
col ëd Giajone, an mes al verd pì a mont,
col bianch dla Lòsa: come dei guardian
son lì an sj'antich confin dël vej Piemont.
Pi an sù, già col 'd Ciomon, monsgnor dla pian-a,
giutà da l'Arnodera e la Ramà
un gran rosari 'd son a dësdavan-a.
Oh, care vos, che am dan ël bintornà!

E ant la comba d'Exilles, già sombra e scura,
a j'é 'n cioché che a l'ha 'l color dle lòse,
che am dis 'd cò chiel: «Fà sosta ant s'aria pura
ch'a l'é ora che it fërme e ch'it ripòse».
Ma là, dòp Serre de la voûte, ël sol m'anvita
ch'a së slarga la val come na sala:
Salbeltrand, sò cioché, na gran stra drita
e 'l tramont sla Grand Hòche che a fà gran gala!

Peui l'Abadìa d'Oulx ant un moment
am rimpòrta 'l perfum del temp passà;
aria de stòrie antiche, 'd cit convent
e legende dla paròchia, sù al Borgh-dzora,
con col'aria spaisà da foresté...
che d'ani vivù ansema ora per ora,
dolor e giòje care a ricordé!

Sauze. Tra 'l bianch dla fiòca o dij narsis
sempre lo arvëddo ël tò cioché pontù
come as rived dòp d'ani un vej amis
compagn dij bej ricòrd dla gioventù.
E 'l cit cioché 'd Desert, tra cel e fiòca,
e col 'd Fenils, trop gròss për sò paìs,
e, dòp Cesana dal color dla ròca,
San Restitudo, solitari e gris.

Savouls, gentil che a smija n'orassion,
Millaure, lassù, pontù come na flecia,
Beaulard, Chateau, tra 'l bòsch e 'l giàun dl'amson,
e su, fin-a al Borgh-vej ëd Bardonecia,
davzin a le capele pì modeste,
son tanti ij pòver cit cioché 'd vilagi
ch'a son-o mach ij di dle gròsse feste.
Son ij pilon dël mè pelerinagi.

Frust për ël sol 'd mil'ani e për ël vent,
për ij furor dle guère e dla tempesta,
l'han vist a nasse ij vej dij vij 'd sa gent,
l'han piorà ansema e ansema a l'han fàit festa.
A san come che prest a dventa frust
l'òm che con sò sudor bagna la tèra:
a compagno ant la vita 'l gram e 'l giust.

Ciohé, bej momument dla nostalgìa,
lo seve che 'nt la tèra pì lontan-a
a-j resa mach an cheur 'd col che a va via
në sguard ëd dòna e 'l son d'una campan-a?
Cioché dla val l'hai rivëdduje ancora
ij vòstri pra, ij bòsch, ij camp ëd sèj,
e adess iv dijo, vej compagn d'anlora:
«Bonjou, mè car amis, bonjou, arvèj!».

—Armand Motura