Lenga piemontèisa/Gramàtica piemontèisa/Morfologìa/Përnòm/Përnòm possessiv

Da Wikisource.
Jump to navigation Jump to search

Artorn


Përnòm possessiv[modifiché]

A son istéss a j'agetiv possessiv, con quàich particolarità. I l'oma vist che j'agetiv possessiv a arfudo l'artìcol, gavà 'l mascolin plural, andova l'artìcol a serv. Për ij përnòm l'artìcol a l'é quasi sempe necessari e as fan nen d'eror a dovrélo sempe.

I foma la sòlita tàula:

Përnòm possessiv
përson-a masc. sing. femin. sing. masc. plur. femin. plur.
prima sing. (ël) mè (la) mia (ij) mè oppure (ij) mèi (le) mie
sconda sing. (ël) tò (la) toa (ij) tò oppure (ij) tòi (le) toe
tersa sing. (ël) sò (la) soa (ij) sò oppure (ij) sòi (le) soe
prima plur. (ël) nòstr (la) nòstra (ij) nòstri (le) nòstre
sconda plur. (ël) vòstr (la) vòstra (ij) vòstri (le) vòstre
tersa plur. (ël) sò (la) soa (ij) sò oppure (ij) sòi (le) soe

Për ël plural mascolin a-i é 'dcò la forma : mèi, tòi, sòi, coma evidensià ant la tàula. Ant ël cas dij përnòm, diferent da j'agetiv, le doe forme a son nen echivalente al complét, dal moment che le espression ij mèi, etc. a indico ij genitor (an cost cas a l'han valor ëd sostantiv).

I foma ij sòlit esempi:

  • Mè capél a l'é bél, ël tò pa vàire
  • A l'é andait a trové ij sòi
  • Mie sòche a son rote, le toe nen
  • Costa a l'é nòstra part e nen la vòstra
  • A l'ha pijà ij nòstri përchè a l'ha perdù ij sò
  • Tò can a l'é bon da trifole, ël mè a và méj da cassa

etc.

I notoma che, ant le espression resùe dal verb "esse", andova la partìcola possessiva as treuva dòp ël sostantiv che a ven caraterisà da la partìcola e tra sostantiv e partìcola a-i é 'l verb, coma ant l'espression "sto lìber a l'é ", la partìcola as compòrta coma n'agetiv e a pija nen l'artìcol. Sòn a càpita 'dcò cand la frase a l'é na direta conseguensa dla frase prima (coma a sarìa pr'esempi na rispòsta) coma ant ël cas: "ëd chi a l'é sto lìber? - a l'é .". Se an costi cas as deuvra l'artìcol, cost a armarca 'l possess ò a dis l'unissità dla còsa possedùa : "so lìber a l'é 'l mè. Na situassion parèj a càpita 'dcò an Italian.